چگونه مهارت تفکر استراتژیک خود را نشان دهیم؟

مهارت تفکر استراتژیک

همه ما می‌دانیم که توسعه مهارت‌های تفکر استراتژیک چقدر مهم است، اما شاید بسیاری از افراد نسبت به اینکه نشان دادن این مهارت چقدر در توسعه مسیر شغلی و حرفه‌ای‌شان تأثیرگذار است، آگاه نباشند. نمایش مهارت تفکر استراتژیک به مدیران ارشد و روسا به انها این اطمینان را می‌دهد که شما می‌توانید خودتان فکر کرده و تصمیمات درستی را اتخاذ کنید که شرکت را برای پیشرفت در آینده تجهیز کند و این به این معنی است که شما در خلأ تصمیم نگرفته و عواقب تصمیماتتان را بر دیگر بخش‌های شرکت در نظر می‌گیرید و این بسیار با ارزش است.

چگونه تفکر استراتژیک را به شکلی ساده و رسا تعریف کنیم؟

تفکر استراتژیک نوعی مهارت ذهنی است که به شخص اجازه می‌دهد از بین هزاران متغیر، هوشمندانه متغیرهای استراتژیک را شناسایی کند و از بین ده‌ها گزینه به تصمیم‌گیری استراتژیک بپردازد. متغیرهای استراتژیک یعنی متغیرهایی که اگر روی آن‌ها تمرکز کنیم، می‌توانیم تأثیر اساسی روی نتایج کلیدی عملکرد بگذاریم؛ بنابراین، به بیان ساده تفکر استراتژیک مهارتی ذهنی‌ست که با افزایش توان تحلیل و تصمیم‌گیری استراتژیک، تأثیر اساسی بر نتایج کلیدی عملکرد می‌گذارد.

بنابراین تفاوت مهارت تفکر استراتژیک با مهارت تفکر چیست؟

تفکر به معنای اندیشیدن درباره همه مسائل و تصمیم‌گیری پیرامون آنهاست. به‌عبارت‌دیگر، تفکر محدودیتی ندارد، اما تفکر استراتژیک بی‌رحم است. در تفکر استراتژیک فقط به متغیرهای استراتژیک فکر می‌کنیم (تحلیل استراتژیک) و فقط گزینه‌هایی را برمی‌گزینیم که تأثیر اساسی بر نتایج کلیدی عملکرد دارند (تصمیم استراتژیک). مهارت تفکر استراتژیک متمرکز و منحصر به موضوعات و مسائل کلیدی است. این تمرکز توجه را از عوامل فرعی و جزئی بازمی‌دارد و به سوی مسائل کلی هدایت می‌کند. پرداختن به جزئیات مانند آن است که در عرشه کشتیِ در حال غرق شدن تایتانیک، به مرتب کردن میز و صندلی‌های بهم‌ریخته بپردازیم؛ درحالی‌که موضوعات و اولویت‌های حیاتی دیگری وجود دارد.

مهارت تفکر استراتژیک

مهارت تفکر استراتژیک چه ویژگی‌هایی دارد؟

  • دارای نگرش خلاق است: تفکر استراتژیک آینده‌ها و گزینه‌های بدیل متفاوتی را خلق می‌‌کند. ایده‌یابی و ایده‌پردازی خاصیت درونی تفکر استراتژیک است.
  • دارای نگرش سیستمی است: تفکر استراتژیک نگاهی عقاب‌گونه دارد و محدود و مقید به یک واحد یا یک سازمان نیست. این نگاه عقاب‌گونه نقطه مقابل نگاه مرغ خانگی است. مرغ خانگی فقط پیرامون خود را می‌بیند و توجهی به زمین‌های مجاور (متغیرهای دیگر) و تأثیر همسایگان (رابطه بین متغیرهای مختلف) ندارد.
  • دارای نگرش انتقادی است: تفکر استراتژیک نگاهی موشکافانه و پرسش‌گر دارد. این نگرش سبب شکسته‌شدن چارچوب‌های فکری و مدل‌های ذهنی مرسوم و بازشدن افق‌های جدید در پیش‌روی‌مان می‌شود.
  • دارای رویکرد ترکیبی است: تفکر استراتژیک هم از داده‌های سخت (آمار و اطلاعات و تحقیقات) و هم از داده‌های نرم (ایده‌ها، بینش‌ها، تمثیل‌ها و قیاس‌ها) استفاده می‌کند.
  • دائم در جست‌وجوی منافع استراتژیک است: تفکر استراتژیک زمان و مکان دارد و همیشه در جست‌و‌جوی تأثیرگذاری بر نتایج کلیدی عملکرد است.
  • تجربه‌گرا و نتیجه‌گرا است: تفکر استراتژیک نه در دام عمل‌گرایی کور می‌افتد و نه به ایده‌آل‌گرایی رویایی معتقد است. عمل‌گرایی کور یعنی بدون اندیشه دست به عمل بزنیم و ایده‌آل‌گرایی رویایی یعنی برای هر حرکتی به دنبال طرح دقیق، جزئی و کاملاً بهینه باشیم. اولی به هر چه باداباد منتهی می‌شود و دومی به ناکجاآباد! تفکر استراتژیک رویکرد تجربی-آزمایشی را اتخاذ می‌کند و با مبادرت به تجربه‌های کوچک و کنترل شده هدفمند (یعنی همان آزمایش) به برداشت‌های جدید از محیط می‌رسد.
  • خاصیتی غیرمتوازن دارد: تفکر استراتژیک به جای تخصیص متوازن و همسان منابع و قابلیت‌ها میان حوزه‌های مختلف، رویکردی غیرمتوازن دارد. تفکر استراتژیک به جای پرداختن به همه فرایندها فعالیت‌های کلیدی را انتخاب می‌کند؛ به جای پرداختن به همه مشتریان روی مشتریان اصلی متمرکز می‌شود؛ و به جای توجه به همه تکنولوژی‌ها فقط روی تکنولوژی‌های استراتژیک سرمایه‌گذاری می‌کند.

استراتژیک فکر کردن یک چیز است و توسعه و نشان دادن این مهارت چیز دیگری است!

در اینجا با توضیح مختصری تفاوت این دو مفهوم را به شما نشان می‌دهیم:

  • توسعه مهارت تفکر استراتژیک شما را ملزم می‌کند که در معرض نقش‌های استراتژیک، تلفیق اطلاعات گسترده و کنجکاوی مؤثر قرار بگیرید و تجربیاتی را جمع‌آوری کنید که به شما امکان می‌دهد تا الگوهای مناسب را بشناسید. به همین دلیل است که برنامه‌های توسعه رهبری اغلب شامل چرخش شغلی، پروژه‌های متقابل عملکردی و قرار گرفتن در جایگاه رهبری ارشد هستند زیرا همه این‌ها پیشرفت تفکر استراتژیک را تسریع می‌کند.
  • از طرف دیگر، نشان دادن مهارت تفکر استراتژیک مستلزم این است که شما بتوانید همزمان یک بازاریاب، یک فروشنده و یک عامل تغییر باشید. ارتباطات فعال، اقدامات استراتژیک گسترده، به چالش کشیدن وضع موجود، خلق و هدایت ایده‌های جدید همان چیزی است که باعث می‌شود نظر مدیران سازمان به سمت شما جلب شود.

.

تجربه نشان می‌دهد مجموعه‌ای از اقدامات و مراحل برای نشان دادن درست مهارت تفکر استراتژیک الزامی است. فردی را در نظر بگیرید که معاونت زنجیره تأمین یکی از شرکت‌های بزرگ و با پتانسیل رشد در زمینه محصولات پزشکی را عهده‌دار است و امیدوار است تا به عنوان معاون ارشد زنجیره تأمین در سطح بین‌الملل معرفی شود. برای این کار او به صورت مؤثر و خستگی‌ناپذیری کار می‌کرد، در تمام سازمان به پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری شهره بود و البته عملکرد خوبی هم داشت اما در نهایت با بازخوردی غیررسمی از سمت مدیر منابع انسانی مواجه شد که کاملاً او را متعجب کرد. چند نفر از مدیران بانفوذ در سازمان ابراز نگرانی کرده بودند که تیم این فرد “به اندازه کافی استراتژیک نیست”. این مدیران می‌دانستند که فرایند اجرا به خوبی صورت می‌گیرد،‌ اما اذعان داشتند که تغییر مؤثری در سازمان اتفاق نیفتاده است. در واقع این فرد تمام تلاشش را برای اجرای درست تفکر استراتژیک انجام می‌داد اما در نشان دادن مهارت تفکر استراتژیک دچار ضعف بود.

مهارت تفکر استراتژیک

تلاشتان را بکنید تا بهترین شکل از خودتان را به نمایش بگذارید:

لازم است تا رهبران و مدیران بدانند که شما چگونه فکر می‌کنید، شایستگی شما را برای رشد و پیشرفت تشخیص دهند و بدانند چقدر آماده تصمیم‌گیری‌های بزرگ‌تر هستید. از خودتان بپرسید “آیا افراد می‌دانند که کجا ایستاده‌ام؟” اگر مطمئن نیستید باید بر مهارت نشان دادن تفکر استراتژیکتان کار کنید.

نشان دهید که می‌توانید ابتکار عمل را آغاز کرده و تحولات استراتژیک به ارمغان بیاورید:

برای اینکه به عنوان یک متفکر استراتژیک دیده شوید، باید نشان دهید که می‌توانید از دانش خود برای عملی کردن ایده‌های جدید استفاده کنید. مهم نیست در چه سطح سازمانی قرار دارید، می‌توانید با اجرای یک پروژه ابتکاری مهارت تفکر استراتژیک خود را در معرض دید دیگران بگذارید که همین عامل نشان می‌دهد درک شما فراتر از عملکرد فعلی کنونی‌تان است.

منبع: HBR

با اقتباس از کتاب ذهن استراتژیست

مترجم: مارال مختارزاده

کتاب‌ها و دوره‌های آموزشی پیشنهادی

مقالات مرتبط

پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *