تحلیل محیط داخلی سازمان با چارچوب هفت اِس مک‌کنزی

blank

تحلیل محیط داخلی سازمان با چارچوب هفت اِس مک‌کنزی

آیا در مسیر رسیدن به اهداف و چشم‌انداز خود قرار داریم؟ جایگاه سازمانی ما در چه وضعیتی قرار دارد؟ حال عمومی سازمان چگونه است، اگر این سؤالات دغدغه شما نیز هستند در این مقاله با ما همراه باشید:

ساختار سازمانی مفهومی است که تا مدت‌ها پررنگ‌ترین مقوله در مدیریت به حساب می‌آمد. این مفهوم شامل نمودار سازمانی، میزان تمرکز، هماهنگی و اختیاراتی است که افراد و واحدها در بخش‌های متفاوت سازمانی دارا هستند و میزان ارتباطات بخش‌های مختلف را نیز با یکدیگر نشان می‌دهد. واترمن، پیترز و فیلیپس در سال ۱۹۸۰ با نظریه‌ای جسورانه به میدان آمدند و ادعا کردند که ساختار سازمانی هم آن چیزی نیست که برای انتخاب استراتژی و موفقیت سازمان بدان نیاز داریم. آن‌ها با کتابی تحت عنوان «ساختار، سازمان نیست» چارچوبی را برای بررسی سازمان ارائه دادند که فاکتورهای متفاوتی از سازمان را مدنظر قرار می‌داد. آن‌ها معتقدند که تغییر و حرکت سازمان متأثر از تعامل میان هفت بعد ساختار، استراتژی، سیستمها، سبک، کارکنان، مهارت‌ها و ارزش‌های مشترک (اهداف متعالی) است و آن را چارچوب هفت اس (به دلیل حرف اس انگلیسی در اول هر کدام از آن‌ها) نامیدند و از آنجایی که پژوهش آن‌ها در شرکت مشاوران مک‌کنزی انجام شد، این چارچوب به هفت اس مک‌کنزی نیز مشهور است.

این مدل اغلب به عنوان ابزاری برای ارزیابی و پایش تغییرات در شرایط درونی یک سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مدل بر اساس نظریه‌ای است که برای آنکه سازمانی خوب عمل کند، این هفت عنصر باید در راستای یکدیگر قرار بگیرند به طور متقابل یکدیگر را تقویت کنند؛ بنابراین این مدل کمک کند تا سازمان‌ها درک کنند که چگونه می‌توانند هم‌راستایی را میان این ۷ عنصر ایجاد نمایند تا عملکردشان را بهبود بخشند؛ و یا چگونه از این هم‌راستایی می‌توانند در دوره تغییر استفاده کنند.

میزان دقیق مقبولیت این ابزار درجه‌بندی نشده است اما شرکت‌هایی با فرهنگ مشابه با این روش (۷S)،‌ همواره در پی دستیابی به استراتژی‌های بهتری هستند. لذا معمولاً این روش برای کاهش دغدغه و نگرانی مدیران در طول دو دهه گذشته استفاده شده است. از این روش برای ارزیابی اینکه چگونه عناصری که فرهنگ سازمان را در برمی‌گیرند ممکن است به موفقیت و توسعه استراتژیک آن نیز بپردازند، استفاده می‌شود.

روش ۷S از هفت گره متصل به هم تشکیل شده که به نظر می‌رسد عناصر فرهنگی سازمان را بازتاب می‌دهد و می‌تواند در درک توسعه استراتژیک آن به مدیران کمک کند. همه هفت عنصر با حرف S شروع می‌شوند و عبارت‌اند از:‌

  1. Strategy (استراتژی): استراتژی همان طرح و نقشه و زمان‌بندی رسیدن به اهداف مطلوب می‌باشد.
  2. Structure (ساختار): ساختار همان تعیین و طبقه‌بندی وظایف و ساختار‌های سلسله مراتبی است.
  3. System (سیستم): سیستم شامل تعاملات و ارتباطات و فعالیت‌های روزانه‌ی افراد در مجموعه می‌باشد.
  4. Shared Value (ارزش‌های مشترک): ارزش‌های مشترک در قلب مدل مک‌کنزی قرار دارد و اشاره به فرهنگ و اخلاق سازمانی دارد.
  5. Skill (مهارت): مهارت‌های مشخص کارکنان به صورت انفرادی و مهارت‌های سازمانی.
  6. Style (شیوه): سبک و الگوهای اداره سازمان بسیار حائز اهمیت است و منظور از سبک آن دسته از الگوهای مدیریتی است که کارآمدی و اثربخشی سازمان را به همراه دارد.
  7. Staff (افراد): مشخصه‌های افراد سازمان از لحاظ تحصیلات، اصول کارکردی یا زمینه‌های کاری؛ نحوه مدیریت منابع انسانی، روش شکل‌دهی ارزش‌های پایه در جذب نیرو؛ معیارهای انتخاب و ارتقاء.

باید توجه داشت که به سه بعد ساختار، استراتژی و سیستمها ابعاد سخت گفته می‌شود زیرا عناصر و اجزای آن عینی، ملموس و قابل تعریف هستند؛ اما به چهار بعد سبک، کارکنان، مهارت‌ها و ارزش‌های مشترک ابعاد نرم گفته می‌شود از آن جهت که ابعادی غیرملموس و غیرعملی دارند و تعریف آن‌ها کمی مشکل است.

نکته کلیدی این است که ببینید آیا عناصر فرهنگی‌تان همواره یکدیگر و استراتژی شما را تقویت می‌کنند یا با یکدیگر ناسازگارند و منجر به سردرگمی و هدر رفت تلاش می‌شوند؟ قطعاً ابزار هفت اس مک کنزی می‌تواند در پاسخ دادن به این موضوع به شما کمک کند. در ادامه سعی می‌کنیم تا پیشنهاد‌هایی را در قالب یک نمودار برای بهبود استفاده از این روش به شما ارائه دهیم:

blank

در ادامه همچون مقالات قبلی، نکاتی را یادآور می‌شویم که می‌تواند در استفاده بهتر از این ابزار به شما کمک کند و آگاهی‌ای به شما ببخشد که به راحتی در دام برخی نقاط ضعف این ابزار گرفتار نشوید:

  • سعی کنید از وسط شکل شروع کنید. این کار به شما کمک می‌کند تا از چالشی‌ترین قسمت ممکن یعنی ارزش‌های مشترک کارتان آغاز کنید. هر چه به سمت اطراف حرکت کنید با آیتم‌هایی ملموس‌تر و عینی‌تر مواجه خواهید شد.

 

  • خانه‌های این ابزار را قبل از اعمال تفکر استراتژیک پر کنید. با ارزش‌های مشترک دچار مشکل هستید؟ آیا بخش‌هایی وجود دارد که با شرایط کنونی‌تان در آن حوزه مخالف باشید؟ اجازه ندهید این عوامل متوقفتان کند. این فاکتورها به شما کمک می‌کند تا نیازهای توسعه‌ای خود را درک کنید و درصدد اصلاح برایید؛ بنابراین تجزیه تحلیلتان اهداف و نتایج روشن‌تری خواهد داشت.

 

  • روش ۷S می‌تواند با هر ابزاری که برای بررسی میزان قوت و ضعف سازمان به کار رود، ترکیب شود. روش‌هایی همچون سوات (SWOT)، زنجیره ارزش، اقیانوس آبی، قابلیت‌های پویا و VRIO برای تجمیع با ابزار هفت اس مک کنزی گزینه‌های مناسبی هستند. با توجه به اینکه این ابزارها در پی بررسی نقاط قوت و ضعف داخلی و همچنین بررسی فرصت‌ها و تهدیدات محیطی هستند، این روش می‌تواند با تحلیل همه‌جانبه از فاکتورهای مؤثر داخلی، به آنان کمک کند و همچنین نیازهای توسعه‌ای برای اصلاح با تغییر وضعیت هر کدام از این عوامل را گوشزد نماید.

 

  • ابزار هفت اس با بصری کردن ایده‌های منتقل شده در بخش‌های مختلف کسب‌وکار، از ارزش‌های مشترک گرفته تا کارکنان و سبک مدیریت، می‌تواند موجبات تفکر مستمر را در مورد سازمان با رویکردی سیستمی تسهیل کند. البته لازم به ذکر است که اگر این ابزار را برای هر بخش کسب‌وکار، هر پروژه و حتی آخرین کمپین‌ها اجرایی کنیم، قطعاً نتایج بهتری خواهیم داشت.

در نهایت برای مطالعه بیشتر علاقه‌مندان به این حوزه، منابعی را معرفی می‌کنیم که با جزئیات بیشتری به بررسی این ابزار استراتژیک پرداخته‌اند:

  • Angwin, D., Cummings, S. and Smith, C. (2011). The Strategy Pathfnder: Core Concepts and Live John Wiley & Sons (chapter 6).
  • Johnson, G., Whittington, R., Scholes, K., Angwin, D.N. and Regner, P. (2014). Exploring Strategy: Text & Cases, 10th edition. Harlow: Financial Times Prentice Hall – outlines a useful alternative framework, ‘the cultural web’
  • Pascale, R.T. and Athos, A.G. (1981). The Art of Japanese Management: Applications for American New York: Simon and Schuster.
  • Waterman, R.H., Jr, Peters, T.J. and Phillips, J.R. (1980). Structure is not organization.
  • .BusinessHorizons, 23(3), 14-26.

مترجم: مارال مختارزاده

دوره و کتاب های آموزشی راه‌اندازی یک کسب‌وکار

مقالات مرتبط

پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *